راسته قاب بالان

راسته قاب بالان

COLEOPTERA

قاب بالان بالغ با داشتن بالهای سخت روئی به نام بالپوش که در پشت شکم خط مستقیم طولی بوجود می آورند از سایر راسته ها تمیز داده میشوندبالهای عقبی قاب بالان غشائی هستندکه زیر بالپوشها تا می خورند قسمتی از بدن که زیر بالپوشهاست معمولا" نرم و غشائی می باشد و سر و سینه و قسمتهای بیرون از بالپوش سخت هستند و پوست ضخیم دارند.

قطعات دهانی قاب بالان ساینده است .

سر قاب بالان دارای اسکلت کیتینی سخت است. ومعمولا" شاخکهای قاب بالان یازده بندی است و به اشکال نخی،سنجاقی و چماقی است. راسته قاب بالان را به دو زیر راسته آدفاژ(Adephaga)وپلی فاژ(Polyphga) تقسیم می نمایند :

 

الف :کلید شناسایی خانواده های قاب بالان زیر راسته آدفاژ

ADEPHAGA

۱-خاکزی ،با موهای بزرگ حسی روی سطح بدن . تهیگاه عقبی بطرف بالپوش کشیده نشده. شاخکها ضخیم و مودار .(Rhysodidae)

۲- آبزی ، بدون موهای بزرگ حسی روی بدن . تهیگاه عقبی بطرف بالپوشها کشیده شده .هریک از چشمهای مرکب به دو قسمت نیمه بالایی و پایینی تقسیم شده اند . پاهای وسطی و عقبی به عضو پارو مانند کوتاه و پهن مبدل شده اند .(Gyrinidae)

۳- شاخکها باریکتر . بالپوشها بدون نقطه های مرتب و فرورفته . شاخکها بالای سر و در جلوی چشمها (Cicindellidae)

_بالپوشها معمولا" با نقطه هایی در ردیفهای منظم . شاخکها در کنار سر بین آرواره ها و چشمها قرار دارند .(Carabidae)

۴-مشخصات فوق را ندارند . بالپوشها با ردیفهای فرورفتگی طولی . تهیگاه پاهای عقبی به صفحات بزرگی تبدیل شده . طول حشره کمتراز ۶میلیمتر .

(Haliplidae)

۵-بالپوشها نقوش فوق را ندارند.تهیگاه پاهای عقبی به صفحات بزرگی مبدل نشده است . حشرات معمولا" بزرگتر از ۶میلیمتر .چشمها برجسته و از کاسه در آمده

(Hygrobiidae)

_چشمهابرجسته و ازکاسه درآمده نیست سرکروی تراست.(Dytiscyidae)

 

ب: کلید شناسایی بالا خانواده های قال بالان زیر راسته پلی فاژ

POLYPHGA

۱-      سر کم وبیش در قسمت جلو طویل شده و به شکل خرطوم درآمده که قطعات دهانی در نوک آن قرار دارند در غیر این صورت ، حشرات استوانه ای و کوچک که بالپوشها در انتهای بدن فرورفتگی Wشکلی دارد. شاخکها معمولا" زانویی و چماقی ، مفصل اول شاخک می تواند در شیاری روی خرطوم جای بگیرد.(Curculionoidea)

۲-      حشرات مشخصات فوق را ندارند. شاخک ۹تا۱۱بندی .بندهای انتهایی تعداد ۳ تا ۷  ورق پهن تولید می کنند.(Scarabaeoidea)

۳-شاخک ورقی نیست ، اگر سه بند آخر کمی بزرگتر ورقی شکل باشند ، بند هشتم از بند هفتم کوچکتر است ، و یا کوکسای پای عقب حفره ای دارد که ران در آن جا می گیرد . شاخک کوچک و معمولا" پالپهای آرواره زیری بیشتر از شاخکها جلب توجه می کنند. انتهای شاخک برجستگی کوچکی دارد .(Hydrophiloidea)

۴-شاخک کوچک نیست و همیشه بزرگتر از پالپهای آرواره زیری است ،پنجه پاها چهار بندی که بند چهارم کوچکتر است . شاخکها چماقی نیست .

(Chrysomeloidea)

۵-تمام پنجه پاها چهاربندی نیستند ، اگر باشند شاخکها چماقی است .پهنای سر تقریبا" برابر با پهنای سینه است . شاخک ده بندی که دو بند آخر برآمده تر و ضخیمتر است . حشرات ریزتر از ۵میلیمتر هستند.(Dascilloidae)

۶-مشخصات فوق را ندارند. حشرات طویل با پاهای دراز و بدن نرم . پنجه ها ۵،۵،۵ بندی . شاخک نخی یا شانه ای . گاهی بدون بال .موهای خار مانند برجسته روی قفسه سینه و لبه بالپوشها دارد . بالپوشها غالبا" نوار یا لکهای مشخصی دارند و یا به رنگهای فلزی . همیشه کاملا" بالدار .(Cleroidea)

۷-پنجه ها خیلی طویل۵/۱ و باریک . بدن کم و بیش استوانه ای . شاخکها کوتاه و دندانه دار .در نرها آرواره زیر مشخص است. (Lymexyloidea)

_ پنجه ها کوتاه و پهن تر . بدن پهن یا کاملا" استوانه ای نیست . گاهی یک مفصل به آخر مانده پنجه تقریبا" در زیر برجسته می شود .حشرات باریک که نوک بالپوشها کم و بیش پهن یا چهار گوش شده است (Cantharoidea)

_حشرات کروی یا پهن تر است و نوک بالپوشها کمی تیز است .(Dascilloidea)

۸-نوک بالپوشها پهن وبالپوشها کوتاه که لااقل سه مفصل انتهای شکم را نمی پوشاند . شاخکها معمولا" چماقی نیست .پنجه ها بدون برجستگیهای جانبی.

(Staphylinoidea)

۹-بالپوشها معمولا" روی مفاصل شکم را می پوشانندو فقط گاهی روی یک یا دو مفصل آخر باز می ماند . اگر روی بیش از سه بند شکم باز بماند شاخکها چماقی . حشرات سیاه و سخت و براقی هستند که انتهای پهن بالپوش آنها روی یک تا دو مفصل شکم را نمی پوشاند. شاخکها معمولا" زانویی و نوک آن چماقی . پنجه ها بدون برجستگی جانبی مشخص . (Histeroidea)

۱۰-مشخصات فوق را ندارند . اگر بالپوش روی یک یا دو مفصل آخر شکم را بپوشاند معمولا" یک مفصل به آخر مانده پنجه برجستگی جانبی دارد. کوکسای پای عقب حفره مشخص دارد .

۱۱-شاخکها معمولا" چماقی نیستند. کوکسای پای جلویی با برآمدگی . زاویه قسمت عقبی مفصل اول سینه حاده نیست. مفصل اول سینه مانند دودکش یا کوهان  روی سر قرار دارد. شکل سه بند نوک شاخکها با بقیه آنها متفاوت است .

(Bostrychoidea)

۱۲-کوکسای پای جلویی عرضی یا مدور ولی بدون برآمدگی . زاویه قسمت عقبی مفصل اول سینه معمولا" حاده ، حشرات کوتا ه و پهن . شاخکها پهن

 (Dryopoiidea)

۱۳-مشخصات فوق را ندارند حشرات کوتاه و تخم مرغی ، نیمه کروی و روی بدن آنها مودار است . (Byrrhoidea)

_مشخصات فوق را ندارند و اگر شکل آنها مشابه فوق باشد روی بدن موی زیاد ندارد. سر کاملا"  به قفسه سینه چسبیده . شاخکها معمولا" کوتاه و دندانه ای . عموما" از بالا کم و بیش بدون مو بنظر میرسند(Buprestoidea)

_سر کمتر به قفسه سینه ارتباط دارد. شاخکها طویلتر .سطح پشتی بدن غالبا" مودار ولی همیشه مشخص نیست. (Elateroidea)

۱۴-شاخکها چماقی و کوکسای پای عقب حفره دارکوکسا یا قاعده پاهای وسطی از یکدیگر فاصله زیادی دارندبالپوشها خطوط مشخصی دارند.(Byrrhoidea)

_کوکسا یا قاعده پاهای وسطی از یکدیگر فاصله زیادی ندارند. بالپوشها معمولا" مخطط نیستند. (Dermestoidea)

۱۵-کوکسای پای عقب دارای حفره نیست. درغیر این صورت طول حشره کمتر از ۵/۱میلیمتر ، مفصل اول سینه معمولا" مانند دودکش روی قسمتی ازسررا

 می پوشاندتعداد بندهای پنجه پاها ۵،۵،۵ است. (Bostrychoidea)

_شکل مفصل اول سینه متفاوت است. در غیر این صورت تعداد بندهای پنجه پاها ۴،۴،۴ شاخکها نخی . تعداد بند پنجه پاها ۵،۵،۵ که بند پنجم و ناخنها بزرگ هستند.

 (Dryopoidea)

۱۶-شاخکها معمولا" نخی نیستند.درغیراین صورت بندهای پنجه ها مشخصات  فوق را ندارند. کوکسای پاهای جلویی با برآمدگی . موهای برجسته و خارشکل روی برخی از قسمتهای بدن دارند. بالپوشها کاملا" روی شکم را می پوشانند .(Cleroidea)

۱۷-کوکسای پاهای جلویی بدون برآمدگی . در غیر این صورت بالپوشها کوتاهتر از شکم و یا بدون موهای برجسته و خارشکل.

_کوکسای پای جلویی کاملا" برجسته . شاخک با چماقی که غالبا" شامل بندهای ۴و ۵هم میشود . (Staphylinoidea)

_کوکسای پای جلویی بدون برآمدگی غالبا" عرضی یا مدور . هرگاه برآمده باشد پنجه پاهای عقبی چهار بندی است. چماق روی شاخک ، اگر موجود باشد ندرتا" با بیش از سه بند (Cucujoidea)

 

 

                                       راسته بال تاب خورده ها

STREPSIPTERA

حشرات بسیار ریزی هستند که در حالت نوزادی غالبا" انگل سایر حشرات میباشند. نرهای بالغ زندگی آزاد دارند. بال جلویی آنها به عضو هالتر مانند شبیه به بالهای عقبی دو بالان تبدیل شده است . بالهای عقبی پهن و غشایی و با رگبال کمی است. ماده های بالغ کرم مانند هستند و معمولا" داخل بدن میزبان باقی میمانند .

چهارصد گونه از این حشرات شناخته شده که تمامی آنها زندگی انگلی دارند.

طول نرها کمتر از چهار میلیمتر است و غالبا" قهوه ای رنگ میباشند. در دو طرف سر نر چشم های مرکب برجسته ای قرار دارد. شاخکها ۴ تا ۷ بندی و ضخیم هستند که قسمتی از این بندها به صورت مهمیزی درآمده و ظاهرا" شاخک را دو تا سه شاخه ای جلوه می دهند . دو مفصل اول سینه و قطعات دهانی این حشرات خیلی کوچک شده اند. مفصل سوم سینه به علت رشد زیاد بال بزرگ می باشد و طول آن تقریبا" برابر با نصف طول بدن است.

حشرات ماده بالغ شبیه لاروهای بدون چشم و پا و شاخک هستند که داخل پوست لارو سایر حشرات زندگی می نمایند. معمولا" سر و سینه ماده ها از ناحیه غشایی بین مفاصل شکم بیرون قرار میگیرد. به نظر میرسد به علت انگلی شدن لاروهای حشرات توسط بال تاب خورده ها پروانه ها و مخصوصا" زنبورهای جنس Halictus و Andrenaعقیم شوند . بعضی از انواع این حشرات در مبارزه بیولوژیک و کم کردن جمعیت آفات اهمیت دارد.

شکم حشرات که توسط بال تاب خورده ها انگلی میشوند متورم 

 می گردد.                                                                                                                           

 

 

                                                                                 

راسته آپوکریتا

ب:کلید شناسایی خانواده های مهم زیر راسته آپوکریتا

APOCRITA

کلید زیر برای شناسایی زنبورهای بالغ و بالدار تهیه شده است .تعداد زیادی از زنبورهای این زیر راسته بدون بال هستند که فقط مورچه های بی بال به فراوانی بنظر اشخاص عادی می آیند .مورچه های بی بال را می توان از روی شاخک زانویی و ناحیه باریک شکم بدون استفاده از این کلید شناخت.

1-      قسمت باریک شکم به بالای قفسه سینه متصل است

Evanioidea)

2-      قسمت باریک شکم نزدیک پایین قفسه سینه به آن اتصال داردوشاخک طویل و بیش از 16بند دارد. روی لبه بال جلویی لکه دارند. سلول کوستال عریض است.(Trigonaloidea)و اگر سلول کوستال حذف شود

 (Ichneumonoidea)

3-      شاخک کوتاهتر و کمتر از 16بند دارد .روی لبه بال جلویی غالبا" لکه ندارد.غالبا" رگ یا ناحیه آنال در بال عقب ندارد ،حشرات بسیار کوچک .در قاعده شکم یکی دو مفصل خیلی باریک و پولک ماننددارد.(Formicoidea)

4-      غالبا" رگ یا ناحیه آنال در بال عقب دارند، ولی گاهی نامشخص ، حشرات متوسط تا بزرگ شامل زنبور عسل و زنبور خرمایی.بال عقب سلول بسته ندارد.Bethyloidea)

5-      قسمت باریک قاعده شکم مشخصات فوق را نداردو قسمت باریک قاعده شکم از دو پهلو به هم فشرده شده و بنداول شاخک کوتاه ،شاخکها زانویی نیستندCynipoidea)

6قسمت باریک قاعده شکم از دوپهلو به هم فشرده نشده ،اولین بند شاخک طویل ، شاخکها زانویی .قطعه کتینی روی بند اول سینه (Pronotum)تا ناحیه برآمدگی قاعده بال (Tegula)ادامه دارد .(Proctototrupoidea)               

 

 _قطعه کیتینی روی بند اول سینه تا ناحیه برآمدگی قاعده بال ادامه ندارد بالها باریک ،موهای لبه بال طویل خانواده( Mymaridae)

 

 موهای لبه بال با طول کم پنجه پا سه بندی خانواده( Trichogrammatide)

 

 _لبه بال بدون مو شکم غالبا" مثلثی شکل خانواده( Pteromalidae)

 

7-بال عقب یک تا چند سلول بسته دارد . قطعه کیتینی روی بند اول سینه تا ناحیه برآمدگی قاعده بال ادامه دارد .بالهای جلویی هنگام استراحت بطور طولی تاخوردگی دارند ،چشمهای مرکب دندانه های مشخصی دارند.

 

8_ قطعه کتینی روی بند اول سینه به ناحیه برآمده قاعده بالها نمی رسد ولی بصورت قطعه هایی روی اولین سوراخهای تنفسی قرار می گیرند.پنجه پای عقب پهن و غالبا" مودار است.(Apoidea)

_پنجه پای عقب پهن نیست.(Sphecoidea)

 

9_بالهای جلویی هنگام استراحت تاخوردگی ندارند. چشمها معمولا" بدون دندانه ،پاها مخصوصا" ران عقبی طویل،(Pompilodea)  پاها معمولا"کوتاه و ضخیم است .

(Scolioidea)

 

بال مو داران و دو بالان

کلید شناسایی خانواده های بال موداران

TRICHOPTERA

۱-حشرات بسیار کوچک و مودار.(Hydroptilidae)

- حشرات بطول متوسط و موی بدن و لبه بال کوتاهتر. پالپ آرواره های زیری پنج بندی. بند آخر پالپ آرواره ها طویلتر از مجموع طول سایر بندها . چشم ساده دارند.

(Philopotamidae)

 

۲-پالپ آرواره های زیری کمتر از پنج بند دارد(نرها) پالپ آرواره زیرین چهار بندی .(Phryganeidae)

- پالپ آرواره زیرین با کمتر از چهار بند . پالپ آرواره زیرین با سه بند بی مو یا کم مو. ساق پای جلویی بدون مهمیر (Limnephilidae)

_ پالپ آرواره زیرین با دو یا سه بند مودار . ساق پای جلویی دو مهمیز دارد .

 (Sericostomatidae)

۳-بند آخر پالپ آرواره برابر یا کوتاهتر از مجموع طول سایر بندها . چشم ساده دارند. دو مفصل قاعده پالپ آرواره های زیری کوتاه و ضخیم و بند سوم طویل و باریک و بدون سلول دیسکوئیدال. (Rhyacophilidae)

- سلول دیسکو ئیدال دارند(Glossosmatidae)

۴- چشم ساده ندارندساق پای جلویی سه مهمیز دارد( Polycentropid )

- ساق پای جلویی کمتر از سه مهمیز دارد . اولین شاخه چنگال روی بال موجود است.(Hydropsychidae)

- اولین شاخه چنگال وجود ندارد . (Psychomyidae)

 

۵-مفصل دوم قاعده پالپ آرواره زیری بلندتر از مفصل اول.ساق پای جلویی با دو مهمیز .(Phryganeidae)

- ساق پای جلویی با یک مهمیز (Limnephilidae)

۶- شاخک تسبیحی و دندانه بین بندها نمایان (Odontoceridae)

-شاخک بدون دندانه و نخی . طول شاخک بیشتر از طول بالها . ساق پای عقب دو مهمیز دارد . (Leptoceridae)

-طول شاخک برابر یاکوتاهتر از طول بالها وشاق پای عقب سه تا چهار مهمیز دارد

.(Seriocostomatidae)

۷- طول حشره با بالهای باز بیش از ۱۲میلیمتر .مهمیز روی پاها ۲-۴-۴ .

(Molannidae)

- طول حشره با بالهای باز کمتر از۱۲ میلیمتر مهمیز روی پاها ۲-۲-۴

(Beraeidae)

 

 

راسته دو بالان

DIPTERA

مگسهاو پشه ها

 

انواع حشرات این راسته فقط دو بال غشایی روی بند دوم سینه دارند که این بند از سایر بندها رشد بیشتری کرده است . بالهای روی بند سوم سینه تبدیل به ضمائمی شبیه به نوار کوتاهی شده که اصطلاحا" آنها را هالترها

خوانده اند. تعداد کمی از دوبالان که گاهی انگل خارجی بدن هستند ، بالدار نمی باشند .

قطعات دهانی دو بالان برای مکیدن خون و یا لیس زدن مناسب است . برخی از مگس ها ظاهرا" شبیه زنبورها هستند. تشابه ظاهری بین مگس و زنبور غالبا" از نظر رنگ بدن است . و هرگاه بالها را از نزدیک معاینه کنید تفاوت آنها با زنبورها که چهار بال دارند معلوم میشود .

پشه ها در مقایسه با مگس ها جثه کوچکتری داشته و بدن انها باریکتر است . پشه ها غالبا" خونخوار میباشند و معمولا" شبها تغذیه میکنند. مگسها جثه بزرگتری دارند ، بدن آنها نیز پهن و چاقتر از پشه هاست و معمولا"روزها از خون یا کثافات تغذیه مینمایند. بعضی از پشه ها غده هایی به نام گال روی گیاهان به وجود می آورند و لارو برخی از مگس ها به ریشه پیاز و گندم و سبزیجات صدمه میزنند. روی بال برخی از دو بالان مگس مانند نوارها و لکه های رنگی و مشخصی وجود دارد که به آنها مگس میوه میگویند که لارو آنها میوه ها را کرمو میکنند.سر مگسها کروی ،بزرگ و متحرک است  که در دو طرف آنها چشمهای مرکب درشتی قرار دارد. چشمهای مگسهای نر معمولا" بزرگتر از ماده ها است. پشت سر مگس معمولا" سه عدسی  چشم ساده دیده میشود . ولی برخی از خانواده ها چشم ساده ندارند . مگسها معمولا" در روی پیشانی شاخکهای کوچک مودار و سه بندی دارندکه زیر آن صورت مگس قرار دارد. شیار خمیده ای بالای شاخک قرار دارد که وجود یا عدم وجود این شیار و شکل شاخک در شناسایی دو بالان اهمیت دارد.

    دهان دو بالان تفاوت زیادی با ملخها و لارو پروانگان دارد . روی کانالهای        مکیدن مایعات یا خرطوم دهان دوبالان را لب رویی (Labrum) می پوشاند . کف کانال غذایی قطعه زبان شکل (Hypopharynx)است که سوراخ غده بزاقی در این قسمت باز می شود . آرواره های بالا و پایین فقط در بعضی از دو بالان خونخوار مانند پشه و خرمگس وجود دارد که به صورت تیغه های تیزی در آمده . پالپ آرواره زیرین در تمام دو بالان دیده میشود . لب زیرین (Labium)به اشکال مختلف درآمده است و در پشه مانند ها به صورت غلاف یا ناودانی که تیغه های آرواره در آن قرار دارد میباشد . در مگس مانندها لب زیرین خرطوم لوله ای شکل است که از وسط تا می خورد. معمولا" لبه انتهای آزاد لوله خرطوم باد کرده و ضخیم است . این لبه ها در مگس خونخوار کوچکتر از مگسهای لیسنده است. در پشه ها لب زیرین به صورت ناودانی آرواره های تیز و میله مانند را در خود نگه میدارد. آرواره های خرمگسها خنجرمانند است و نوک لب زیرین قطعه اسفنج مانندی دارد که خون را از زخم های خنجر ارواره ها به حلق می کند.

طرز قرار گرفتن مو های سر و سینه مگس ها برای شناسایی آنها از یکدیگر اهمیت فوق العاده ای دارد. موهایی که در تشخیص مگسها اهمیت دارند در روی سر در سه ردیف اصلی قرار دارندو یک ردیف در پیشانی و کنار چشم مرکب ، تعدادی روی فرق سر و تعدادی هم کنار چشمهای ساده هستند. ضمنا" چند موی کوچک و تعدادی موی بزرگ که به طرف یکدیگر تمایل پیدا میکنند روی دهان قرار دارد .

طرز قرار گرفتن رگبالها نیز به شناسایی خانواده دو بالان کمک میکند . قاعده پایینی بالهای برخی از مگسها سه ناحیه مشخص دارد . در خانواده های Tipulidae-Tabanidae-Rhagionidaeرگبالها نسبتا" کامل هستند .بسیاری از رگبالهای پشه های مولد گال گیاهان حذف یا کمرنگ شده اند .

 

 

                                کلید شناسایی خانواده مهم پشه های زیر راسته نماتوسرا

NEMATOCERA

۱-پشه های بسیار ریز ، بدن از مو پوشیده شده .

- پشه ها درشت تر و بدن آنها موی کمی دارد . دو رگ آنان به لبه بال میرسند.

روی سینه شیار هفت مانند دارند. چشم ساده دارند. (Trichoceridae)

- چشم ساده ندارند (Tipulidae)

۲-حد اکثر فقط یک رگ آنان به لبه بال می رسد . روی سینه شیار مانند ندارند ، چشم ساده دارند ، نوک ساق پا مهمیز دارد. روی بال سلول دارند. شاخک ها کوتاه و زیر چشم ها قرار دارند .

۳-ساق پا مهمیز ندارد ، شاخک ها کوتاه ، بالها عریان و رگهای جلویی آنها ضخیم تر .(Scatopsidae)

- شاخکها بلندتر و بندها متمایز . لبه بالها مودار ، رگبالها کم شده ، رگبالهای جلویی ضخیم نیستند . (Cecidomyiidae)

۴- حدود ده رگبال یا بیشتر به لبه بال میرسند . ساق پا مهمیزدار روی سینه شیار uمانند دارد . (Ptychopteridae)

۵- حدود هشت رگبال یا کمتر به لبه بال میرسند. بالها پهن ، شاخکها عریان . حد اقل شش رگبال به لبه بال میرسد.

  

 

مشخصات زیر راسته های براکی سرا و سیکلورهافا

BRACHYCERA- CYCLORRHAPHA

شاخکهای این دو زیر راسته از دو بالان کوتاه و بین سه تا هفت بند دارندو طول آنها از طول سینه کمتر است. بند سوم شاخک معمولا" بزرگتر از دو بند قاعده است . در انتهای بند سوم شاخک عموما" زائده ای دارند که خود از دو تا چهار بند کوچک تشکیل شده است . زیر راسته براکی سرا حدود چهارده خانواده دارد که غالبا" شکاری یا خونخوار میباشند. برخی از انواع این دو بالان انگل تخم و یا لارو حشرات دیگر می باشند . خرمگسها از خانواده (Tabanidae)بیش از دو هزار گونه دارند که از خون دام ها تغذیه می کنند. برخی از آنها خیلی بزرگ هستند و حشرات دیگر را شکار می نمایند. بدن مگس های خانواده (Bombyliidae)از مو پوشیده شده و ظاهرا" شبیه زنبورهاست و خرطوم نسبتا" طویلی دارندو لارو آنها انگل زنبورها و یا کپسول تخم ملخ هاست.

در زیر راسته سیکلورهافا شاخک ها فقط سه مفصل دارند که روی مفصل سوم یک مو قرار دارد. مفصل اول شکم این مگسها کوچک است و در مگس خانگی فقط مفاصل دوم تا پنجم شکم قابل رؤیت هستند. مفاصل ششم تا دهم شکم دستگاه تناسلی ماده را تشکیل می دهند که به صورت لوله ای در داخل شکم قرار میگیرند. که با فشار دادن انگشت بر روی شکم این لوله از داخل بدن بیرون می آید.

کلید شناسایی خانواده های مهم ککها

SIPHONAPTERA

۱-      قسمت داخلی تهیگاه (coxa) دارای یک ردیف خارهای کوتاه است.

(Pulicidae).

۲-      قسمت داخلی تهیگاه خار ندارد .لبه پشت مفصل دوم سینه (Metanotum)بدون خار.(Hystrichopsyllidae)

۳-      لبه پشت مفصل دوم سینه با خارهای بسیار کوچک . شیار قرار گرفتن شاخک قوی دارند.

۴-      رنگ عمومی ککها قهوه ای است و معمولا"انگل خارجی است .

۵-      سر کک کاملا" چسبیده به سینه است و بجای چشم مرکب دو چشم ساده بزرگ در دو طرف سر دارند.انواع ککها را می توان از طرز قرار گرفتن موهای شانه مانند پشت بدن تشخیص داد.

 

راسته بال غشائیان

HYMENOPTERA

(زنبورها و مورچه ها)

 

تعداد خانواده و گونه های حشرات این راسته فوق العاده زیاد است .تاکنون بیش از صد هزار گونه از این راسته تشخیص داده شده است . حشرات این راسته را به دو زیر راسته تقسیم میکنند:

الف_کلید شناسایی خانواده های مهم زیر راسته سیم فیتا SYMPHYTA

۱-پایه شاخکها زیر چشمهای مرکب قرار دارد.بال عقبی سلول بسته ندارد.

-پایه شاخکها بین چشمهای مرکب قرار دارد . بال عقبی حداقل یک سلول بسته دارد.شاخک فقط سه بندی است که بند سوم خیلی طویل میباشد.(Arcgidae)

- شاخک بیش از سه بند دارد. شاخکها سه بند معمولی در پایه دارند و نوک بند سوم طویل با زائده نخ مانندی ادامه پیدا می کند . طول بدن کمتر از ۵  میلیمتر

 (Xyelidae)

۲-شاخکها مانند بالا نیستند، طول بدن بیش از ۵میلیمتر است،برآمدگیهای کوچکی در پشت سینه بعد از سپرچه دارند. شاخک سنجاقی یا چماقی است .

(Cimbicidae)

۳- انتهای آزاد شاخک برجستگی مشخصی ندارد.شاخکها با دندانه یا برجستگی زیر هر بند که بنظر میرسد بندها روی هم قرار گرفته باشند.

۴-شاخکها بدون دندانه و یا برجستگی در زیر بندها و ابن وضع فقط در بندهای قاعده است .شاخکها یازده بند یا بیشتر دارند. طول بدن بیش از ۱۰ میلیمتر و شکم خیلی فشرده و پهن است .(Pamphilidae)

- شاخکها معمولا" کمتر از ده بند دارند .اگر تعدا بندها بیشتر باشد ،طول بدن کمتر از ۱۰میلیمتر است.(Tenthredinidae)